Wat weet jij
van smaak?
Kies een product, raad het antwoord en ontdek hoe bijzonder jouw favoriete geuren en smaken zijn.
In Bulgarije (de Rozenvallei) en Turkije bevinden zich de grootste rozenvelden voor parfumproductie. Al eeuwenlang worden hier met de hand bloemblaadjes geplukt, bij zonsopgang, wanneer de geur het sterkst is.
🌍 Op zo'n 2.000–4.000 km van Tilburg!Van rozenveld naar IFF-fabriek legt rozenolie gemiddeld 2.000–4.000 km af. En daarna? Nog eens naar parfumhuizen in Parijs, winkels wereldwijd... en uiteindelijk naar jouw badkamerkastje.
🚚 Bijna net zo ver als van Tilburg naar Egypte!Je hebt circa 4.000 kilo verse rozenblaadjes nodig voor slechts 1 kilo rozenolie. Dat is een compleet gevulde vrachtwagen vol bloemen — voor één flesje.
🌸 4.000 kg bloemen = 1 kg olie!Rozenolie kost €5.000 tot €10.000 per kilo. Daardoor zit er in een gemiddelde parfumfles slechts 0,01 gram van dit spul. Je ruikt het nauwelijks, maar je neus herkent het altijd.
💸 Duurder dan zilver per kilo!Rozenblaadjes moeten binnen 24 uur na het plukken verwerkt worden. Wacht je langer, dan is tot 50% van de geur verdwenen. Dat maakt de oogst een race tegen de tijd, elke dag opnieuw.
⏱️ 24 uur — daarna half zo lekker!Koffie stamt uit de hooglanden van Ethiopië, waar de koffieplant (Coffea arabica) al meer dan duizend jaar wild groeit. Vandaag komen de grootste hoeveelheden uit Brazilië, Vietnam en Colombia.
🌍 Ontdekt door een geitenhoeder in Ethiopië!Koffiebonen uit Brazilië leggen zo'n 9.000–10.000 km af naar Nederland — per schip, vrachtwagen en trein. Dat is meer dan twee keer de afstand Europa-USA.
🚢 Bijna de halve wereld omrond!Voor 1 liter geconcentreerd koffie-extract heb je circa 6–8 kg verse koffiebessen nodig. Elke bes bevat slechts 2 boontjes, en elk boontje wordt handmatig of machinaal gepeld, gewassen en gedroogd.
☕ 7 kg bessen → 1 liter smaak!Geconcentreerd koffie-aroma voor de voedingsindustrie kost €500 – €3.000 per kilo, afhankelijk van de kwaliteit. Bijzondere varianten zoals Kopi Luwak-extract kunnen oplopen tot tienduizenden euro's.
💰 Kopi Luwak: €1.000+ per kilo bonen!Een kopje koffie bevat meer dan 800 verschillende aroma-moleculen. Ter vergelijking: wijn heeft er zo'n 200. De meeste koffiegeur verdwijnt al binnen 15 minuten na het zetten — daarna drink je eigenlijk alleen nog bitterheid.
🧪 800+ stoffen — complexer dan parfum!Cacao stamt uit het Amazonegebied van Zuid-Amerika en werd al 3.000 jaar geleden gebruikt door de Maya's en Azteken als heilige drank. Vandaag wordt 70% van alle cacao geteeld in West-Afrika, met name in Ivoorkust en Ghana.
🏛️ Gebruikt als betaalmiddel door de Azteken!Van een cacaoboom in Ghana naar een fabriek in Nederland is dat zo'n 5.500–6.000 km per schip. Daarna vertrekt het als chocolade of aroma naar klanten wereldwijd — in totaal akkoord soms 15.000+ km.
🌊 West-Afrika → Rotterdam: 5.500 km!Voor 1 kilo cacaopoeder heb je gemiddeld 400–500 cacaobonen nodig. Eén cacaoboom levert per jaar slechts genoeg bonen voor zo'n 2 repen chocolade. De hele boom voor twee repen!
🍫 1 boom per jaar = 2 repen chocolade!Ruwe cacaobonen kosten €3.000 – €4.000 per ton (2024). Geconcentreerd cacaoaroma voor de levensmiddelenindustrie loopt op tot €2.000 – €8.000 per kilo. In 2024 schoot de prijs omhoog door misoogsten in West-Afrika.
📈 2024: cacaoprijs verdubbelde in één jaar!Cacao bevat fenylethylamine (PEA), dezelfde stof die je hersenen aanmaken als je verliefd bent. Bovendien zorgt cacao voor een stijging van serotonine en endorfine — de stoffen die jou blij maken. Chocolade is dus letterlijk een geluksdrank!
❤️ Cacao = de stof van verliefd zijn!Vanille stamt uit Mexico, waar de Totonac-bevolking het al 1.000 jaar geleden gebruikte. Tegenwoordig komt het merendeel uit Madagascar, dat meer dan 80% van de wereldproductie levert.
🌺 Vanille is een orchidee — én de enige eetbare!Van het eiland Madagascar naar Nederland is dat meer dan 9.000 km — via de Indische Oceaan en het Suezkanaal. En dat voor een peultje van 15–20 cm lang.
🗺️ 9.000 km voor één vanillepeul!Voor 1 kilo puur vanille-extract heb je 500 vanillepeuljes nodig — elk met de hand bestoven, geoogst en 6 maanden gerijpt. Elke bloem bloeide slechts 1 dag en moest die dag handmatig worden bestoven.
✋ Elke bloem: met de hand bestoven in 12 uur!Pure vanille kost €200 – €600 per kilo voor peultjes. Geconcentreerd vanille-extract voor de industrie loopt op tot €1.000 – €4.000 per kilo. Dat is waarom 99% van alle "vanillesmaak" synthetisch vanilline is.
🧪 99% van 'vanillesmaak' is nagemaakt!Castoreum, een klierproduct van bevers, ruikt verrassend veel naar vanille en werd vroeger als vanillealternatief gebruikt in parfum en voedsel. Het mag nog steeds als "natuurlijk aroma" worden gelabeld. IFF werkt aan eerlijkere alternatieven.
🦫 Bever-extract = vroeger 'vanillesmaak'!Echte kaneel (Ceylon kaneel) komt van het eiland Sri Lanka (vroeger Ceylon). De beste kwaliteit wordt vandaag nog steeds op dit eiland geproduceerd. Cassia-kaneel, het goedkopere alternatief, komt uit China en Vietnam.
🏝️ Sri Lanka = enige plek voor 'echte' kaneel!Van Sri Lanka naar Nederland is dat circa 8.500 km. In de middeleeuwen reisde kaneel zelfs langs de zijderoute via Arabische handelaars — een traject van meer dan 15.000 km, duurde jaren.
⛵ Vroeger: 15.000 km via de Zijderoute!Kaneel is de binnenschors van de kaneelboom. Voor 1 kilo poeder heb je circa 4–5 kg verse schors nodig. De takken worden handmatig geschild met een speciaal mes en dan opgerold terwijl de schors nog nat is.
🔪 Elke stokje: handmatig opgerold!Geconcentreerde Ceylon kaneellolie kost €100 – €400 per kilo. In de parfum- en cosmeticaindustrie kan speciale kaneelaldehydeextract oplopen tot €1.000+ per kilo. In de Middeleeuwen was kaneel letterlijk meer waard dan goud.
👑 Middeleeuwen: kaneel = waardevoller dan goud!Cassia-kaneel (de goedkope supermarktvariant) bevat veel coumarine, een stof die bij grote hoeveelheden je lever kan beschadigen. De EU heeft daarom een maximumlimiet voor coumarine in voedsel. Echte Ceylon kaneel bevat 250x minder coumarine.
⚠️ Goedkope kaneel = 250x gevaarlijker dan echt!Pepermunt is een hybride plant — een kruising tussen watermunt en spearmunt die waarschijnlijk voor het eerst in Engeland rond 1700 ontstond. Vandaag zijn de VS (Indiana), India en China de grootste producenten van menthol en muntextract.
🧬 Pepermunt = plantenhybride, bestaat pas ~300 jaar!Menthol uit India legt zo'n 7.000–8.000 km af naar Nederland. Vervolgens vertrekt het als tandpasta, kauwgom, cosmetica of snoep naar winkels wereldwijd — totaal soms meer dan 20.000 km.
✈️ 8.000 km voor de frisheid in jouw mond!Voor 1 liter pure menthol heb je circa 50–80 kg verse muntblaadjes nodig. De blaadjes worden gestoomd en de olie gedestilleerd. Daarna worden de mentholkristallen bij lage temperatuur uitgevroren uit de olie.
❄️ Menthol wordt uitgevroren bij -20°C!Pure menthol kost €30 – €80 per kilo voor farmaceutische kwaliteit. Speciale geïsoleerde mentholkristallen voor luxe parfums en cosmetica kunnen oplopen tot €200 – €500 per kilo. Synthetisch menthol is goedkoper maar minder genuanceerd van geur.
💎 Luxe menthol = €500/kg voor jouw parfum!Menthol activeert TRPM8-receptoren in je mond — dezelfde receptoren die reageren op koude temperaturen. Je mond wordt niet echt kouder, maar je brein denkt van wel! Dit koelende trucje wordt ook gebruikt in spiercrèmes, hoestdrankjes en zelfs airco-systemen.
🧠 Munt = een illusie! Je brein voor de gek gehouden!Wat weet jij
van smaak?
Kies een product, raad het antwoord en ontdek hoe bijzonder jouw favoriete geuren en smaken zijn.
In Bulgarije (de Rozenvallei) en Turkije bevinden zich de grootste rozenvelden voor parfumproductie. Al eeuwenlang worden hier met de hand bloemblaadjes geplukt, bij zonsopgang, wanneer de geur het sterkst is.
🌍 Op zo'n 2.000–4.000 km van Tilburg!Van rozenveld naar IFF-fabriek legt rozenolie gemiddeld 2.000–4.000 km af. En daarna? Nog eens naar parfumhuizen in Parijs, winkels wereldwijd... en uiteindelijk naar jouw badkamerkastje.
🚚 Bijna net zo ver als van Tilburg naar Egypte!Je hebt circa 4.000 kilo verse rozenblaadjes nodig voor slechts 1 kilo rozenolie. Dat is een compleet gevulde vrachtwagen vol bloemen — voor één flesje.
🌸 4.000 kg bloemen = 1 kg olie!Rozenolie kost €5.000 tot €10.000 per kilo. Daardoor zit er in een gemiddelde parfumfles slechts 0,01 gram van dit spul. Je ruikt het nauwelijks, maar je neus herkent het altijd.
💸 Duurder dan zilver per kilo!Rozenblaadjes moeten binnen 24 uur na het plukken verwerkt worden. Wacht je langer, dan is tot 50% van de geur verdwenen. Dat maakt de oogst een race tegen de tijd, elke dag opnieuw.
⏱️ 24 uur — daarna half zo lekker!Koffie stamt uit de hooglanden van Ethiopië, waar de koffieplant (Coffea arabica) al meer dan duizend jaar wild groeit. Vandaag komen de grootste hoeveelheden uit Brazilië, Vietnam en Colombia.
🌍 Ontdekt door een geitenhoeder in Ethiopië!Koffiebonen uit Brazilië leggen zo'n 9.000–10.000 km af naar Nederland — per schip, vrachtwagen en trein. Dat is meer dan twee keer de afstand Europa-USA.
🚢 Bijna de halve wereld omrond!Voor 1 liter geconcentreerd koffie-extract heb je circa 6–8 kg verse koffiebessen nodig. Elke bes bevat slechts 2 boontjes, en elk boontje wordt handmatig of machinaal gepeld, gewassen en gedroogd.
☕ 7 kg bessen → 1 liter smaak!Geconcentreerd koffie-aroma voor de voedingsindustrie kost €500 – €3.000 per kilo, afhankelijk van de kwaliteit. Bijzondere varianten zoals Kopi Luwak-extract kunnen oplopen tot tienduizenden euro's.
💰 Kopi Luwak: €1.000+ per kilo bonen!Een kopje koffie bevat meer dan 800 verschillende aroma-moleculen. Ter vergelijking: wijn heeft er zo'n 200. De meeste koffiegeur verdwijnt al binnen 15 minuten na het zetten — daarna drink je eigenlijk alleen nog bitterheid.
🧪 800+ stoffen — complexer dan parfum!Cacao stamt uit het Amazonegebied van Zuid-Amerika en werd al 3.000 jaar geleden gebruikt door de Maya's en Azteken als heilige drank. Vandaag wordt 70% van alle cacao geteeld in West-Afrika, met name in Ivoorkust en Ghana.
🏛️ Gebruikt als betaalmiddel door de Azteken!Van een cacaoboom in Ghana naar een fabriek in Nederland is dat zo'n 5.500–6.000 km per schip. Daarna vertrekt het als chocolade of aroma naar klanten wereldwijd — in totaal akkoord soms 15.000+ km.
🌊 West-Afrika → Rotterdam: 5.500 km!Voor 1 kilo cacaopoeder heb je gemiddeld 400–500 cacaobonen nodig. Eén cacaoboom levert per jaar slechts genoeg bonen voor zo'n 2 repen chocolade. De hele boom voor twee repen!
🍫 1 boom per jaar = 2 repen chocolade!Ruwe cacaobonen kosten €3.000 – €4.000 per ton (2024). Geconcentreerd cacaoaroma voor de levensmiddelenindustrie loopt op tot €2.000 – €8.000 per kilo. In 2024 schoot de prijs omhoog door misoogsten in West-Afrika.
📈 2024: cacaoprijs verdubbelde in één jaar!Cacao bevat fenylethylamine (PEA), dezelfde stof die je hersenen aanmaken als je verliefd bent. Bovendien zorgt cacao voor een stijging van serotonine en endorfine — de stoffen die jou blij maken. Chocolade is dus letterlijk een geluksdrank!
❤️ Cacao = de stof van verliefd zijn!Vanille stamt uit Mexico, waar de Totonac-bevolking het al 1.000 jaar geleden gebruikte. Tegenwoordig komt het merendeel uit Madagascar, dat meer dan 80% van de wereldproductie levert.
🌺 Vanille is een orchidee — én de enige eetbare!Van het eiland Madagascar naar Nederland is dat meer dan 9.000 km — via de Indische Oceaan en het Suezkanaal. En dat voor een peultje van 15–20 cm lang.
🗺️ 9.000 km voor één vanillepeul!Voor 1 kilo puur vanille-extract heb je 500 vanillepeuljes nodig — elk met de hand bestoven, geoogst en 6 maanden gerijpt. Elke bloem bloeide slechts 1 dag en moest die dag handmatig worden bestoven.
✋ Elke bloem: met de hand bestoven in 12 uur!Pure vanille kost €200 – €600 per kilo voor peultjes. Geconcentreerd vanille-extract voor de industrie loopt op tot €1.000 – €4.000 per kilo. Dat is waarom 99% van alle "vanillesmaak" synthetisch vanilline is.
🧪 99% van 'vanillesmaak' is nagemaakt!Castoreum, een klierproduct van bevers, ruikt verrassend veel naar vanille en werd vroeger als vanillealternatief gebruikt in parfum en voedsel. Het mag nog steeds als "natuurlijk aroma" worden gelabeld. IFF werkt aan eerlijkere alternatieven.
🦫 Bever-extract = vroeger 'vanillesmaak'!Echte kaneel (Ceylon kaneel) komt van het eiland Sri Lanka (vroeger Ceylon). De beste kwaliteit wordt vandaag nog steeds op dit eiland geproduceerd. Cassia-kaneel, het goedkopere alternatief, komt uit China en Vietnam.
🏝️ Sri Lanka = enige plek voor 'echte' kaneel!Van Sri Lanka naar Nederland is dat circa 8.500 km. In de middeleeuwen reisde kaneel zelfs langs de zijderoute via Arabische handelaars — een traject van meer dan 15.000 km, duurde jaren.
⛵ Vroeger: 15.000 km via de Zijderoute!Kaneel is de binnenschors van de kaneelboom. Voor 1 kilo poeder heb je circa 4–5 kg verse schors nodig. De takken worden handmatig geschild met een speciaal mes en dan opgerold terwijl de schors nog nat is.
🔪 Elke stokje: handmatig opgerold!Geconcentreerde Ceylon kaneellolie kost €100 – €400 per kilo. In de parfum- en cosmeticaindustrie kan speciale kaneelaldehydeextract oplopen tot €1.000+ per kilo. In de Middeleeuwen was kaneel letterlijk meer waard dan goud.
👑 Middeleeuwen: kaneel = waardevoller dan goud!Cassia-kaneel (de goedkope supermarktvariant) bevat veel coumarine, een stof die bij grote hoeveelheden je lever kan beschadigen. De EU heeft daarom een maximumlimiet voor coumarine in voedsel. Echte Ceylon kaneel bevat 250x minder coumarine.
⚠️ Goedkope kaneel = 250x gevaarlijker dan echt!Pepermunt is een hybride plant — een kruising tussen watermunt en spearmunt die waarschijnlijk voor het eerst in Engeland rond 1700 ontstond. Vandaag zijn de VS (Indiana), India en China de grootste producenten van menthol en muntextract.
🧬 Pepermunt = plantenhybride, bestaat pas ~300 jaar!Menthol uit India legt zo'n 7.000–8.000 km af naar Nederland. Vervolgens vertrekt het als tandpasta, kauwgom, cosmetica of snoep naar winkels wereldwijd — totaal soms meer dan 20.000 km.
✈️ 8.000 km voor de frisheid in jouw mond!Voor 1 liter pure menthol heb je circa 50–80 kg verse muntblaadjes nodig. De blaadjes worden gestoomd en de olie gedestilleerd. Daarna worden de mentholkristallen bij lage temperatuur uitgevroren uit de olie.
❄️ Menthol wordt uitgevroren bij -20°C!Pure menthol kost €30 – €80 per kilo voor farmaceutische kwaliteit. Speciale geïsoleerde mentholkristallen voor luxe parfums en cosmetica kunnen oplopen tot €200 – €500 per kilo. Synthetisch menthol is goedkoper maar minder genuanceerd van geur.
💎 Luxe menthol = €500/kg voor jouw parfum!Menthol activeert TRPM8-receptoren in je mond — dezelfde receptoren die reageren op koude temperaturen. Je mond wordt niet echt kouder, maar je brein denkt van wel! Dit koelende trucje wordt ook gebruikt in spiercrèmes, hoestdrankjes en zelfs airco-systemen.
🧠 Munt = een illusie! Je brein voor de gek gehouden!
